Brazil chính thức dỡ bỏ lệnh cấm, mở cửa trở lại cho cá rô phi Việt Nam – cơ hội “vàng” cho ngành thủy sản trong bối cảnh hợp tác chiến lược Việt Nam – Brazil.
Chỉ vài ngày sau thông báo đăng trên Công báo Liên bang Brazil, thị trường hơn 214 triệu dân của quốc gia Nam Mỹ này bất ngờ mở cửa trở lại cho cá rô phi nhập khẩu từ Việt Nam. Quyết định được Bộ Nông nghiệp và Chăn nuôi Brazil (MAPA) khẳng định là “không thể đảo ngược”, báo hiệu một bước ngoặt lớn cho ngành thủy sản Việt Nam.
Ngày 24/4/2025, MAPA chính thức ra quyết định thu hồi lệnh đình chỉ nhập khẩu cá rô phi từ Việt Nam, được đăng trên Công báo Liên bang. Trước đó, từ ngày 14/2/2024, Brazil đã tạm ngừng nhập khẩu mặt hàng này để đánh giá lại nguy cơ liên quan đến vi rút TiLV (Tilapia tilapinevirus) – căn bệnh truyền nhiễm ở cá rô phi.

Trong quá trình rà soát, MAPA đã tiến hành một phân tích rủi ro nhập khẩu (IRA) với dữ liệu kỹ thuật và đàm phán quốc tế. Kết quả cho thấy nguy cơ lây nhiễm TiLV từ các sản phẩm phi lê cá rô phi đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam là “không đáng kể”. Đối với cá nguyên con nhập khẩu, khả năng tiếp xúc với virus cũng được đánh giá rất thấp và có thể kiểm soát.
Quyết định của Brazil diễn ra trong bối cảnh chuyến thăm của Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva tới Việt Nam (27–29/3/2025). Tại đây, hai nước ký kết Kế hoạch Hành động Đối tác Chiến lược giai đoạn 2025–2030, trong đó Việt Nam đồng ý mở cửa thị trường cho thịt bò Brazil, và Brazil mở lại với cá rô phi – tôm – cá tra Việt Nam.
Brazil nhấn mạnh việc dỡ bỏ lệnh cấm là một phần cam kết mạnh mẽ trong hợp tác thương mại nông nghiệp, và khẳng định: “Việc khôi phục nhập khẩu cá rô phi Việt Nam là một trong những kết quả đầu tiên của Kế hoạch Hành động Việt Nam – Brazil giai đoạn 2025–2030 và là quyết định không thể đảo ngược.”
MAPA cho biết việc tái mở cửa mang lại nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam: giúp cân bằng thương mại song phương và hướng tới mục tiêu đạt kim ngạch thương mại 15 tỷ USD vào năm 2030.
Theo Hiệp hội Chế biến & Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2024 toàn cầu sản lượng cá rô phi đạt khoảng 7 triệu tấn và ước lên tới 7,3 triệu tấn trong năm 2025. Riêng xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam quý I năm 2025 đạt khoảng 14 triệu USD, tăng 131 % so với cùng kỳ năm trước.
Ngành thủy sản Việt Nam đang đẩy mạnh mô hình nuôi mới (ao hồ, hồ chứa), ứng dụng công nghệ cao, giảm hệ số chuyển đổi thức ăn và kiểm soát dịch bệnh tốt hơn nhằm chuẩn bị cho xuất khẩu mở rộng.

Theo khuyến cáo từ Thương vụ Việt Nam tại Brazil, các doanh nghiệp chế biến – xuất khẩu cá rô phi cần chủ động cập nhật danh sách nhà máy được phép xuất khẩu vào Brazil, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao an toàn sinh học và đảm bảo toàn bộ chuỗi sản xuất – chế biến – vận chuyển.
Việc Brazil mở cửa trở lại không chỉ đem lại lợi ích cho mặt hàng cá rô phi mà còn tạo tiền đề cho các mặt hàng thủy sản khác – như cá tra, tôm – khai thác thị trường Nam Mỹ.

English